Ref:
Date:
Location:
Photographer:

Landschapfotografie in Dartmoor, Devon

Article text
The place to be
Dezer dagen zijn poolbestemmingen, in het bijzonder IJsland, helemaal hot onder fotografen, Nederlandse fotografen voorop. IJsland is prachtig natuurlijk, ik ben er ook geweest. Een nadeel is inmiddels wel dat de paden er al erg betreden zijn en veel plekjes al duizend keer gefotografeerd. Dichterbij huis zijn genoeg minder bekende, maar niet minder fotogenieke bestemmingen. Groot-Brittannië bijvoorbeeld.
Afgelopen augustus reisden wij af naar Devon, gelegen in het Zuidwesten van Engeland. Het klimaat is er mild. De temperatuur varieert van gemiddeld 8 graden in de winter tot 20 in de zomer, maar uitschieters zijn zeker mogelijk. In mei van dit jaar schijnt het kwik een aantal weken boven de 30 graden geweest te zijn. Slechts zelden sneeuwt het er, maar als het dat doet dan valt er op de hoogvlakten als Dartmoor een flink pak. Overbodig te zeggen dat dit mooie plaatjes kan opleveren. Devon is groen en dat doet vermoeden dat het er ook regelmatig regent.
Devon heeft fotografen veel te bieden: steile kust, rots-, kiezel en zandstranden, bossen, wildlife, wild stromende rivieren, watervallen, meertjes, de voor Engeland kenmerkende ‘rolling hills’, ruige natuur en het mysterieuze Dartmoor National Park. Kortom: the place to be voor natuurfotografen.

De parel van Devon
De oostkust van Devon met zijn palmbomen (ja, palmbomen!) en plaatsen als Torquay en Paignton is vrij bekend. Wij hebben dat gebied links laten liggen, omdat de meeste Britten ook vakantie hadden en massaal aan de kust waren neergestreken. Ons reisdoel was het rustige Dartmoor, wat mij betreft de parel van Devon.
Foto 2 Dartmoor met zijn granieten tors en golvende heuvels
Dartmoor National Park is één van de 15 nationale parken die Groot-Brittannië rijk is. Het is in feite een hoogvlakte met een oppervlakte van bijna 1.000 vierkante meter. Aan de westkant torent het gebied hoog uit boven de omliggende dorpen. De weg stijgt dan ook flink in de aanloop naar het park. Een steen met het parklogo en een wildrooster markeren de ingang. Over het uitgestrekte heuvelachtige heidegebied lopen twee tweebaanswegen grofweg van noordwest naar zuidoost en van zuidwest naar noordoost, aangevuld met een aantal zogenaamde ‘single track roads’. Die zijn veelal ommuurd en soms zo smal dat één auto er nauwelijks overheen kan rijden. Verspreid over Dartmoor liggen ongeveer 20 plaatsjes, in grootte variërend van enkele huizen tot stadjes met een paar duizend inwoners. Hoewel dat buiten het onderwerp van dit artikel valt, zijn in die plaatsjes mooie foto’s te schieten van kerken, marktpleinen, enz. Informatie over Dartmoor en een handig kaartje waarop te zien is voor welke voertuigsoort de verschillende wegen geschikt zijn, is te krijgen bij één van de drie bezoekerscentra.

Tors en weidse uitzichten
Dartmoor staat onder meer bekend om zijn tors, de Britse benaming voor een heuvel met rotsen op de top. Er zijn er zo’n 160, in grootte en bereikbaarheid variërend, maar allemaal zeer beeldbepalend. We hebben veel tors bekeken, sommige zelfs diverse malen, bij wisselend licht en onder verschillende weersomstandigheden. Bij een tweede of derde bezoek zie je ook weer nieuwe fotomogelijkheden. Zo ging het ochtendlicht bij een ochtendbezoek aan Brentor een keer vergezeld van nevel, wat foto’s weer een heel andere sfeer geeft dan wanneer de zon ondergaat.
Foto 5 en 6 Magisch morgenlicht in de heuvels van West Devon Het laatste, warme licht over Staple Tor
Vergezichten zijn karakteristiek voor Dartmoor. ’s Ochtends vroeg, na een stevige klim naar de tor, waan je je echt ‘on top of the world’. Het uitzicht kent verschillende lagen: de heuvelbegroeiing, gevolgd door de ‘bewoonde wereld’ met keurige heggen en groene weiden en aansluitend de heidevlakte van Dartmoor, zover het oog reikt. Het is een mooie uitdaging om dit tafereel vast te leggen in een foto. De met stenen bezaaide toppen van de heuvels bieden verschillende mooie fotomogelijkheden. Van intieme tot weidse landschappen, close ups van de rotsformaties of details van korstmossen die de stenen begroeien.

Cultuur te midden van natuur
Dartmoor werd in de vroege Bronstijd al bewoond. Binnen Groot-Brittannië zijn nergens meer overblijfselen uit deze periode te vinden dan hier. Het gebied was destijds nog grotendeels bedekt met bossen, die de prehistorische bewoners kapten om er akkerland of weidegebied van te maken. Tegenwoordig bestaat Dartmoor vooral uit ‘moorland’, een mengeling van heide en (hoog)veen. Voornamelijk aan de oostkant zijn er nog enkele bossen. Dwalend over de hei is het niet moeilijk om je voor te stellen dat Sir Arthur Conan Doyle hier de inspiratie vond voor zijn roman ‘The hound of the Baskervilles’.

Verspreid over Dartmoor vind je een aantal granieten kruizen en prehistorische nederzettingen. Deze dragen zeker bij aan de mysterieuze sfeer die rondom Dartmoor hangt. De kruizen markeren oude pelgrimsroutes tussen de diverse parochies van Devon. Omdat ze zo verweerd en bemost zijn gaan ze prachtig op in de omgeving en vormen een dankbaar foto onderwerp.

Dieren in het landschap
Dartmoor wordt bevolkt door vrij rondlopende runderen, loslopende schapen en groepen ponies. Ooit waren er zo’n 30.000 ponies, tegenwoordig nog ‘slechts’ 1.000 en men vreest dat het op korte termijn wel eens gedaan kan zijn met de Dartmoor ponies. Er is te weinig interesse in hun diensten of vlees. Als de ponies verdwijnen zou dat rampzalig zijn voor het hele ecosysteem en de biodiversiteit ter plaatse. Er zijn inmiddels diverse initiatieven ontstaan om het tij te keren, zoals het promoten van een ‘vleeslijn’ rondom paardenvlees. De paarden vormen uiteraard een mooi foto-onderwerp, zowel solo als in kuddes, close up of als onderdeel van de omgeving.

Andere foto mogelijkheden
Devon is bij uitstek geschikt voor landschapsfotografie, maar ook de liefhebbers van macrofotografie komen er aan hun trekken. In het voorjaar en de zomermaanden zijn er vele libellensoorten in de beken en vennetjes te vinden. De heide- en hoogveengebieden bieden volop mogelijkheden voor het fotograferen van bloemen en planten: de verschillende heidesoorten, zonnedauw, beenbreek en het zeldzame vetblad.

De rotsen en brede riviermondingen in het zuiden zijn met name in voor- en najaar prima plekken voor vogelfotografie. Andere goede plekken daarvoor Dawlish Warren Nature Reserve en Haldon Forest. Verder is qua natuurschoon nog vermeldenswaard: de Tamar Valley op de grens met Cornwall, de vele beekjes met watervallen (lange sluitertijd!) en de boshyacinten die vrijwel alle bossen en veel heuvels in het voorjaar blauw kleuren.

Reis en verblijf in Devon
Wellicht een open deur: in de U.K. rijdt men aan de linkerkant van de weg. Dat is in het begin even oppassen, maar het went snel. Per auto is het vanuit Nederland het beste te bereiken via de overtocht Dover-Calais, dat is tevens de goedkoopste variant. Calais ligt ca. 3,5 uur rijden vanaf Utrecht en de overtocht duurt zo’n 1,5 tot 2 uur (afhankelijk van de maatschappij waarmee je vaart). Reken vervolgens nog op 4,5 tot 5 uur reistijd tot je eindbestemming. Je bent dus met 10 uur in Devon, tussenstops niet meegerekend. Zou je per vliegtuig willen reizen, dan vlieg je op de hoofdstad Exeter.
Wij verbleven in de buurt van Tavistock, een mooie marktplaats in het westen van Devon aan de rand van Dartmoor. Maar ook Okehampton, Ashburton en Buckfastleigh liggen aan ‘the moor’ en vormen een goede uitvalsbasis voor het verkennen van Dartmoor. Dartmoor zelf kent alleen kleinere plaatsjes, waar altijd wel een B&B of Guesthouse en soms een kleine camping te vinden zijn. Hotels vind je in de grotere steden. Voor wie graag aan de kust verblijft zijn er de grotere (bad)plaatsen als Teignmouth, Dawlish, Torquay, Paignton en Sidmouth, waar ook de grote vakantieparken te vinden zijn.
Het was moeilijk afscheid nemen van dit prachtige gebied. We gaan zeker nog eens terug.

Oorspronkelijk gepubliceerd op www.natuurfotografie.nl
Blog